Plan, Joram Kraaijeveld

komt / nu / voorbij
De reizende tentoonstelling van eindexamenstudenten 2007 beeldende kunst van St. Joost Breda.

Twee dagen na de opening verlaten we de eindexamenexpositie en daarmee de academie. We willen, naast een gat laten vallen in de eindexamententoonstelling, in een andere omgeving een expositie opzetten. In samenwerking met vier afzonderlijke kunstinstellingen willen we een platform creëren voor het ontwikkelen van ideeën over tentoonstellen en meer. De hele opzet gaat om een ervaring waarbij we de eigen mentaliteit, als individu en als groep, uit moeten spreken in het contact met een partner. Duidelijkheid door openlijk te moeten kiezen door de drang een goede tentoonstelling te organiseren, een uitdaging.

De tentoonstelling, of althans de plannen daarvoor, zijn gegroeid vanuit meerdere behoeften en frustraties. Afgaande op de eindexamenexposities uit eerdere jaren verwachten we dit jaar wederom een keurige, maar onoverzichtelijke overzichtstentoonstelling. Wij vinden dat een expositie als afsluiting van vier jaar studeren meer in zich heeft en moet hebben dan een inpassing in de academietentoonstelling. Zeker als beeldende kunst studenten zien we weinig plezier en uitdaging in de voor ons veilige omgeving. We willen kwetsbaar zijn.

Kwetsbaarheid zien we als verantwoordelijkheid nemen. Hierbij gaan we open en gericht naar instellingen en publiek staan. Verantwoordelijkheid nemen wil niet zeggen dat we elk fragment in eigen handen moeten hebben, of hard moeten schreeuwen om aandacht. We gaan op zoek naar contact en juist in een kalme en kritische confrontatie met de instellingen, publiek en deskundigen zien we mogelijkheden om op een uitnodigende manier geprikkeld te worden. We zoeken advies om mee af te tasten. We zoeken een kameraad om mee te spreken.

De instellingen hebben elk een eigen omgeving en methode. Ze zijn verschillend, waardoor we viermaal met een andere benadering te maken krijgen, kort op elkaar. We zijn ervan overtuigd dat dit ideaal is om onze eigen basishouding te verscherpen. We moet haar uitspreken, ze moet kenbaar zijn, we moeten haar inzetten. De houding zal als een soort strategie door de tentoonstellingen een punt van discussie zijn. Ze is onze verantwoordelijkheid en kan niemand anders aangerekend worden. Wij zijn overtuigd van onze basishouding, maar is ze onveranderlijk? Dat kan op dat moment pas blijken. Een reden om de zoektocht naar kritiek door te zetten.

Het plan tot tentoonstellen is gebaseerd op een verbondenheid ontstaan uit vier jaar samen studeren. Vanuit deze verbondenheid willen we vier tentoonstellingen verder gaan door gezamenlijk na te denken over hoe we deze vorm willen geven. Verbondenheid ontstaat tijdens het delen van een ervaring. Door wekelijks bij elkaar te komen houden we de ontwikkeling actueel en zal het nooit een afstandelijk plan worden. Op verbondenheid kan iemand afgerekend worden. In het geval dat er te weinig verbondenheid is kan iemand niet blijvend kansen houden mee te doen. Verbondenheid moet ontstaan, daar is de tentoonstelling op gebaseerd, op betrokken aanwezigheid bij de groei van de tentoonstellingen.

Om aan te geven hoe we verbondenheid in verhouding zien; we willen als collectief een bodem creëren, waarop voor het individu ruimte en mogelijkheden tot onderzoek bestaan. We erkennen in een samenwerking grote kwaliteit en vragen ons af of het überhaupt mogelijk is als eenling betekenis te bepalen die niet gedragen is door een sociale verwevenheid. We vinden het reëel te zeggen dat een kunstenaar voortdurend werkt met het oog op een samenkomst, een verhouding, een verbondenheid met een ander.

Sterker nog, het is idioot om het werkterrein van de kunstenaar te definiëren als een atelier waarin hij of zij zich opsluit en naar buiten treed. Het werkterrein is geen afgesloten enclave, ze is een ergens in de wereld. Dit ergens is een platform voor een activiteit, een activiteit waarbij verwevenheid dragend is voor elke manier van vorm en inhoud. Er is opsluiting noch naar buiten treding. Autonomie is geritsel van een enkel blad. De kunstenaar is als sociaal construct verweven als u.

Er is een hoeveelheid aandacht, waar u ook een deel van levert. Die aandacht willen we gericht krijgen naar ons. Wij willen het object van attentie zijn op verschillende platfora. We willen bewustzijn zijn van u en anderen, zoals dit verhaal uw bewustzijn is. Omdat we dit zien als een menselijk evenement, een gebeurtenis die verbondenheid verlangt en voorop stelt, en niet groter kan worden dan een menselijk evenement. We zijn niet verscholen, we maken deel uit en zijn verweven. Dit willen we fysiek aanwijsbaar maken.

We zijn verstandig genoeg te erkennen dat we gevormd zijn door contact met een omgeving. Daarvoor zijn we naar de academie gekomen en gebleven. Nu we haar gaan verlaten willen we als afsluiter, gevolg en beginpunt na de academie direct een andere omgeving voor contact. Onmiddelijkheid is geen vereiste, maar de tijd naar de academie is wat ons te wachten staat. Deze zal invulling krijgen, waarom dan niet op een manier zoals wij die voor ogen zien? Vooruitkijkend krijgen we allen te maken met een ongerustheid wat te doen. Deze onderneming moet ons vertrouwen geven. Dit zal ze zoen, omdat de organisatie in onze handen is. Ze moet ons vertrouwen geven, ze moet.

Veranderende omgevingen, wij in het midden volop verbonden met instellingen en publiek, in een reizende onderneming die we gebruiken onszelf te vormen.